تبليغاتX
علوم ارتباطات و سواد رسانه اي - آیا مخاطبان فعال هستند یا منفعل؟
بیان موضوعات مختلف پیرامون مباحث ارتباطی

 

در ابتدای رشد و گسترش رسانه های الکترونیک بخصوص رادیو این تصور پیش آمد که رسانه ها پیام خود را مانند تزریقات زیر پوستی به رگ های خونی مخاطبان ارسال می کنند و تاثیر بی تردیدی دارند. اما با توجه به تنوع رسانه ها و تکثر پیام هایی که از رسانه های مختلف ارسال میشد و همین طور با بالا رفتن آگاهی و قدرت انتخاب مخاطبان ،این گونه نظریه ها تعدیل شد. به نظر بنده ،نظریه نظریه ثابتی در این زمینه حاکم نیست .ما طیفی از مخاطبان کاملا فعال تا مخاطبان کاملا منفعل داریم که خود تابعی از شرایط سنی،شغلی،تحصیلی،اجتماعیو علایق و سلیقه های مختلف است. پس صدور یک حکم کلی در مورد همه مخاطبان ،همه پیام ها و همه رسانه ها ،نظری پردازی جدی و محکمی نیست. در مورد رسانه ها هم وضع به همین ترتیب است ؛یعنی سه ضلع مختلف مخاطب،جامعه و رسانه موجب می شود که برنامه های مختلف رسانه ها نیز یک گونه نباشند.

گاهی برنامه هایی در رسانه منتشر می شود که هدفش منفعل ساختن مخاطب است و گاه برنامه هایی تولید و پخش می شود که هدفش فعال سازی مخاطب است. وقتی شما یک گفتگوی اجتماعی از جنس مناظره را پخش می کنید در واقع مخاطب خود را تشویق می کنید که منتقد بار آمده و به یک اظهار نظر بسنده نکند. اما وقتی در جریان جنگ های مخختلف در دنیا تمام مراکز خبری بسته بسته شده و با سانسور آشکار عمل نماید ،طبیعی است که به سوی منفعل کردن مخاطب از طریق محدود سازی اطلاعاتش پیش می روید.

اما سومین ضلع این مثلث ،بحث جامعه است . جامعه چه کسانی را تشویق می کند؟ آیا انسان ها ی منتقد ،فعال و پرسشگر را می پسنددو تشویق می کند یا افراد منفعل را ؟ آیا نهاد آموزش و پرورش ،تربیت بر اساس تفکر انتقادی راپذیرفته و به عنوان نظریه تربیتی خود مورد توجه قرار می دهد؟ آیا دولت ،شهروندان طالب حقوق را می پسندد یا شهروندانی که صرفا مطیع او باشند؟ آیا نهاد اقتصاد از حقوق فرودستانهم حمایت می کند یا تنها بر مبنای مطالبات فرادستان طراحی شده است؟ پس ملاحظه می فرمایید که تعامل هر سه نهاد رسانه،جامعه و خود شخصیت مخاطب است که بر منفعل یا فعال بودن مخاطبان تاثیر می گذارد.

+ نوشته شده در  جمعه هشتم تیر 1386ساعت 20:42  توسط BNassiri  |